Οικονομική κρίση: Ποια είναι τα προβλήματα στη Γερμανία;

Η οικονομία βρίσκεται σε κατάσταση κρίσης – και πασχίζει να βγει από αυτήν. Γιατί συμβαίνει αυτό; Κάποιοι κατηγορούν την κυβέρνηση, άλλοι τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Αλλά δεν υπάρχει μόνο “μία” απάντηση…

Στασιμότητα αντί για ανάπτυξη – η οικονομία της Γερμανίας βρίσκεται σε ταραγμένα νερά.

Οι προβλέψεις το δείχνουν αυτό: σύμφωνα με τις τρέχουσες οικονομικές προβλέψεις της, η γερμανική κυβέρνηση αναμένει μόνο μια μίνι ανάπτυξη της τάξης του 0,2% για το τρέχον έτος.

Στον τελευταίο υπολογισμό, το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν αναμενόταν ακόμη να αυξηθεί κατά 1,3%.

Και έτσι, ακόμη και κορυφαίοι πολιτικοί του συνασπισμού των φωτεινών σηματοδοτών, όπως ο υπουργός Οικονομίας Ρόμπερτ Χάμπεκ (Πράσινοι), παραδέχονται ότι η κατάσταση της γερμανικής οικονομίας είναι “δραματικά κακή”.

Και ο υπουργός Οικονομικών Κρίστιαν Λίντνερ (FDP) λέει: Η Γερμανία “δεν είναι πλέον ανταγωνιστική”.

Ποιος είναι ο λόγος γι’ αυτό; Είναι η γενική παγκόσμια κατάσταση; Είναι οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Ρωσία; Φταίει η κυβέρνηση συνασπισμού; Όλα τα παραπάνω; Ή μήπως κάτι εντελώς διαφορετικό;

1. Η παγκόσμια κατάσταση

Άλλες οικονομίες παλεύουν και έχουν παλέψει με μια σειρά από κρίσεις – την πανδημία του κοροναϊού, τον πληθωρισμό, τις ενεργειακές ελλείψεις.

Παρ’ όλα αυτά, άλλες χώρες ανεβάζουν και πάλι ταχύτητα, όχι όμως και η γερμανική οικονομία.

Ένας λόγος γι’ αυτό είναι το υποτονικό παγκόσμιο εμπόριο- ο παγκόσμιος ρυθμός ανάπτυξης μειώνεται για τρίτη συνεχή χρονιά.

Ως εξαγωγική χώρα, η Γερμανία αισθάνεται ιδιαίτερα τις επιπτώσεις αυτού του γεγονότος- η Κίνα, από την άλλη πλευρά, ξεπερνά τη γερμανική εξαγωγική οικονομία σε πολλούς τομείς.

Η Monika Schnitzer, καθηγήτρια Συγκριτικής Οικονομικής Έρευνας στο Πανεπιστήμιο Ludwig Maximilian του Μονάχου (LMU) και πρόεδρος του Γερμανικού Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, αναφέρει ότι η Γερμανία έχει επωφεληθεί σε μεγάλο βαθμό από την εξαγωγή προϊόντων υψηλής ποιότητας στο εξωτερικό, ιδίως στην Κίνα.

“Η αυτοκινητοβιομηχανία σημείωσε πραγματικά πόντους εκεί με τα υψηλής ποιότητας αυτοκίνητά της. Τώρα πρέπει να πούμε ότι ίσως παραβλέψαμε πόσο γρήγορα αναπτύσσεται η τεχνολογία”.

Ειδικά όσον αφορά την ηλεκτροκίνηση, οι γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες δεν ήταν τόσο γρήγορες όσο η Tesla ή οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες, λέει ο Schnitzer στη συνέντευξη που παραχώρησε στο BR24 για τη νέα εκπομπή “Possoch klärt”.

Υποτίμησαν πόσο γρήγορα θα τους έφτανε ο ανταγωνισμός. Τώρα η Κίνα εξάγει όλο και περισσότερο ηλεκτρικά αυτοκίνητα σε όλο τον κόσμο.

2. Η παροχή ενέργειας

Μετά την επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία, υπήρξε έλλειψη ενέργειας, επειδή το ρωσικό φυσικό αέριο δεν διοχετευόταν πλέον στη Γερμανία.

Ακολούθησε η προηγουμένως συμφωνηθείσα σταδιακή κατάργηση της πυρηνικής ενέργειας και η μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τα οποία οδήγησαν σε αβεβαιότητα τους δυνητικούς επενδυτές.

Ο Jörg Dittrich, πρόεδρος της Γερμανικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών, λέει ότι αυτή η αβεβαιότητα υπάρχει “επειδή δεν είναι σαφές από πού θα προέρχεται επαρκής ενέργεια με δυνατότητα βασικού φορτίου, η οποία θα είναι οικονομικά προσιτή σε έξι ή επτά χρόνια”.

Ο Dittrich ζητά ανταγωνιστικές τιμές ενέργειας στη Γερμανία:

“Αν η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας ήταν χαμηλότερη, πολλά ζητήματα θα λύνονταν από μόνα τους, διότι τότε δεν θα χρειαζόταν να προωθήσετε τόσο εντατικά τις αντλίες θερμότητας, για παράδειγμα, επειδή θα αποπληρώνονταν από μόνες τους”. Jörg Dittrich, πρόεδρος του κλάδου της χειροτεχνίας.

Η εκ νέου προμήθεια φυσικού αερίου από τη Ρωσία δεν αποτελεί λύση στο πρόβλημα, λέει ο πρόεδρος του Ινστιτούτου ifo, Clemens Fuest.

Ήταν σημαντικό για τη γερμανική οικονομία- ως οικονομία έντασης ενέργειας, ήταν επίσης πιο σημαντικό από ό,τι για άλλες χώρες.

“Η ιδέα ότι τα προβλήματα της γερμανικής οικονομίας θα εξαφανίζονταν αν άνοιγαν ξανά οι αγωγοί φυσικού αερίου, αν παρέχονταν ξανά φυσικό αέριο, είναι σίγουρα λανθασμένη.

Έχουμε πολύ περισσότερα προβλήματα από το ρωσικό φυσικό αέριο που δεν υπάρχει πλέον”.

Σύμφωνα με τον Fuest, είναι πλέον σημαντικό να επεκταθούν οι μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύση φυσικού αερίου και οι δυνατότητες αποθήκευσης, προκειμένου να διασφαλιστεί το βασικό φορτίο όταν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτυγχάνουν, δηλαδή για τις ημέρες που ο ήλιος δεν λάμπει και ο άνεμος δεν φυσάει.

3. Δημογραφική αλλαγή

Σε συνέντευξή του στο BR24, ο πρόεδρος των βιοτεχνιών Dittrich εφιστά την προσοχή σε ένα άλλο πρόβλημα: “Υπάρχει έλλειψη νέων ανθρώπων που είναι πρόθυμοι να εργαστούν σε όλους τους τομείς”.

Το πρόβλημα της δημογραφικής αλλαγής θα παραμείνει αφού λυθούν άλλα προβλήματα. “Εδώ και δεκαετίες έχουμε πολύ λίγα παιδιά”.

Σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία, η δημογραφική αλλαγή θα οδηγήσει πιθανότατα “σε σημαντική μείωση του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας” μεσοπρόθεσμα.

Το 2023, περίπου 45,9 εκατομμύρια άνθρωποι στη Γερμανία εργάζονταν, περισσότεροι από κάθε άλλη φορά από την επανένωση της Γερμανίας το 1990.

Η δημογραφική αλλαγή μετριάστηκε πέρυσι από δύο παράγοντες: την αύξηση της συμμετοχής του εγχώριου πληθυσμού στο εργατικό δυναμικό και τη μετανάστευση αλλοδαπών εργαζομένων.

Παρ’ όλα αυτά, η έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού είναι ήδη εμφανής σε ορισμένους τομείς.

Η μετανάστευση θα μπορούσε να αποτελέσει το κλειδί, εξηγεί η οικονομολόγος Monika Schnitzer: “Τελικά, χρειαζόμαστε 400.000 καθαρά νεοεισερχόμενους ετησίως. Ωστόσο, επειδή πολλοί άνθρωποι συνεχίζουν να επιστρέφουν στην πατρίδα τους ή να μετακινούνται σε άλλες χώρες, χρειαζόμαστε 1,5 εκατομμύριο, ώστε ο καθαρός αριθμός να είναι πραγματικά 400.000. Αυτός είναι ένας τρόπος να λύσουμε το πρόβλημα των ειδικευμένων εργαζομένων και της εργασίας μέσω της μετανάστευσης”.

4. Η γραφειοκρατία

“Περισσότερα τέρατα της γραφειοκρατίας είναι προ των πυλών”, λέει ο πρόεδρος της Skilled Crafts, Dittrich.

Αναφέρει ως παράδειγμα τον νόμο για το καθήκον φροντίδας στην εφοδιαστική αλυσίδα, ο οποίος επηρεάζει και τις μικρές επιχειρήσεις, εάν εργάζονται για μεγάλες εταιρείες.

Το κόστος συμμόρφωσης για τη γραφειοκρατία έχει ήδη αυξηθεί: “Σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια, η επιβάρυνση των επιχειρήσεων, των αρχών και του κοινού που προκύπτει από την ομοσπονδιακή νομοθεσία έχει αυξηθεί απότομα – κατά 9,3 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως και κατά 23,7 δισεκατομμύρια ευρώ σε εφάπαξ βάση”, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Γερμανικού Συμβουλίου για την αναθεώρηση των νομικών κανόνων.

Ο Κλέμενς Φούεστ από το Ινστιτούτο ifo λέει ότι η οικονομική πολιτική έχει κάνει λάθη – αλλά όχι στην κυβέρνηση του φωτεινού σηματοδότη, “τα λάθη είχαν γίνει εκ των προτέρων”.

Οι πολιτικοί αποφάσισαν να “υποχρεώσουν τώρα τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις να τεκμηριώνουν πολλά. Αυτή είναι η μεγάλη γραφειοκρατία”.

Ωστόσο, το γεγονός ότι μεγάλο μέρος αυτής της τεκμηρίωσης είναι εντελώς άσκοπο δεν έχει ληφθεί υπόψη, λέει ο Fuest.

“Για παράδειγμα, στην περίπτωση των παραδόσεων από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, μπορείτε πιθανώς να υποθέσετε ότι είναι σαφές ότι ούτως ή άλλως δεν χρησιμοποιείται παιδική εργασία”.

Αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι:

“Στην πραγματικότητα, φτιάχνεις τέτοιους νόμους λέγοντας: Λοιπόν, φτιάχνουμε σαφείς κανόνες, στη συνέχεια γίνονται δειγματοληπτικοί έλεγχοι και όποιος τους παραβιάζει τιμωρείται. Αυτό θα ήταν φυσιολογικό και σωστό”. Clemens Fuest, Ινστιτούτο ifo.

Σύμφωνα με τη Monika Schnitzer από το LMU, μια λύση θα μπορούσε να είναι η τεχνητή νοημοσύνη: “Η τεχνητή νοημοσύνη θα αποτελέσει πραγματικά μια ευκαιρία για τη μείωση της γραφειοκρατίας, επειδή μπορείτε να απλοποιήσετε σημαντικά πολλά πράγματα που παλαιότερα περιλάμβαναν πολλή γραφειοκρατία και μεγάλες περιόδους εξέτασης και συμπλήρωσης εγγράφων”.

5. Ψυχολογία

Όπως είπε ο πρώην καγκελάριος της Γερμανίας και “πατέρας του γερμανικού οικονομικού θαύματος”, Λούντβιχ Έρχαρντ: “Τα οικονομικά είναι κατά πενήντα τοις εκατό ψυχολογία”.

Οι αναφορές για την κακή οικονομική κατάσταση, οι αμοιβαίες αλληλοκατηγορίες μεταξύ της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης ή της προηγούμενης κυβέρνησης, καθώς και η τεταμένη παγκόσμια κατάσταση με τους πολυάριθμους πολέμους και τις συγκρούσεις – τίποτα από όλα αυτά δεν ενθαρρύνει ακριβώς μεγάλες επενδύσεις, ούτε από μεμονωμένους καταναλωτές ούτε από επιχειρηματίες.

Σε ποιο βαθμό όμως και εμείς στη Γερμανία μιλάμε για θάνατο στην οικονομία μας;

“Η οικονομία είναι στην πραγματικότητα σε μεγάλο βαθμό ψυχολογία”, λέει η Monika Schnitzer. Αυτό είναι σαφώς εμφανές στην απροθυμία των καταναλωτών να αγοράσουν και στην απροθυμία των επιχειρήσεων να επενδύσουν.

“Φυσικά, αυτό δεν γίνεται καλύτερο από το γεγονός ότι ο κόσμος μιλάει συνεχώς για το πόσο άσχημα είναι όλα, ότι βρίζει συνεχώς την κυβέρνηση, ότι η αντιπολίτευση δεν κάνει τίποτα καλύτερο από το να φλυαρεί συνεχώς αντί να κάνει η ίδια καλές προτάσεις”.

Ο Clemens Fuest βλέπει επίσης την πτυχή της “ψυχολογίας”, την “τάση να υπερτονίζεται το αρνητικό”.

Επισημαίνει όμως και μια άλλη τάση: “Ταυτόχρονα, υπάρχει η τάση να ωραιοποιούνται τα πράγματα. Αυτό συμβαίνει και στην πολιτική ειδικότερα”.

Γι’ αυτό είναι σημαντικό να “βάζουμε τα γεγονότα στο τραπέζι” και να τα αναλύουμε “αδυσώπητα”.

“Ωστόσο, αυτό δεν πρέπει να οδηγήσει σε ξέσπασμα απαισιοδοξίας, αλλά στην πραγματικότητα χρειαζόμαστε τα γεγονότα και τον ρεαλισμό που οδηγεί στη δράση”.

GRland.info – Μην μαθαίνεις τα νέα τελευταίος!