Πολεμικές επανορθώσεις: 80 χρόνια μετά την εισβολή της ναζιστικής Γερμανίας στην Ελλάδα στις 6.4.1941. | Συνέντευξη με τη Γερμανίδα βουλευτή κ. Lisa Badum.
Στα πλαίσια της αυριανής επετείου των 80 χρόνων από τη ναζιστική εισβολή στην Ελλάδα, το GRland.info ήρθε σε επικοινωνία με την κοινοβουλευτική ομάδα των Πρασίνων – εκ των μοναδικών κομμάτων της Γερμανικής Βουλής που τάσσεται υπέρ της Ελλάδας – και προς έπληξή μας η κ. Lisa Badum, γνώστης της Ελληνικής γλώσσας, μας απάντησε στις ερωτήσεις μας και σε φλέγοντα ερωτήματα που απασχολούν τις κυβερνήσεις εδώ και τόσα χρόνια.
Πείτε μας λίγα λόγια για εσάς την ίδια (ευχαρίστως και την προσωπική σας σχέση με την Ελλάδα), την έως τώρα πορεία σας και την δράση σας στο κόμμα των Πρασίνων.
Είμαι εκπρόσωπος για το θέμα της Κλιματικής Αλλαγής στην Κοινοβουλευτική Ομάδα των Πρασίνων στο Γερμανικό Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο, καθώς και μέλος της Ελληνογερμανικής Κοινοβουλευτικής Ομάδας Φιλίας.
Η σχέση μου με την Ελλάδα ξεκίνησε το 2006/2007, την εποχή που ήμουν φοιτήτρια με το πρόγραμμα Erasmus στη Θεσσαλονίκη.
Το Erasmus, το πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητριών και φοιτητών, είναι σίγουρα ένα από τα πιο επιτυχημένα ευρωπαϊκά προγράμματα.
Ήμουν σε μια πόλη που συμπυκνώνει την ελληνική, τουρκική/οθωμανική, αρχαία, μεσαιωνική και σύγχρονη ιστορία των Βαλκανίων.
Η γενέθλια πόλη του Κεμάλ, η άλλοτε Ιερουσαλήμ των Βαλκανίων, εμπορικός και διαμετακομιστικός κόμβος για αιώνες, αλλά και φυσικά η Πολιτιστική Πρωτεύουσα του 1997 και η ζωντάνια των κατοίκων της, όπως τη ζει κανείς στην αγορά ή στην Παραλία.
Και βεβαίως, η πόλη στην οποία συνάντησα και πάλι από κοντά τη βιαιότητα της γερμανικής ιστορίας: Η Βέρμαχτ έμεινε για πολύ λίγο, όμως αρκετά για να ολοκληρώσει το φρικτό της έργο, τη δολοφονία σχεδόν όλων των Eβραίων της πόλης.
Καταλαβαίνετε λοιπόν ότι για μένα ήταν μια πολύ προσωπική στιγμή η επαφή μου με την πόλη.
Και δεν χρειάζεται να σας πω ότι αισθάνθηκα ευπρόσδεκτη από την πρώτη κιόλας στιγμή, ότι ποτέ μου δεν ένιωσα ως «η ξένη». Νομίζω μάλιστα ότι αυτό ήταν η αρχή μιας σχέσης με την Ελλάδα που θα με συνοδεύει για πάντα – όπως πιστεύω.
Ποια είναι τα κύρια θέματα ενασχόλησης και πολιτικής του κόμματος των Πρασίνων και ποιες οι προτεραιότητές του;
Εμείς οι Πράσινοι δίνουμε ιδιαίτερη σημασία στην προστασία του περιβάλλοντος και του κλίματος, στην ενίσχυση της δημοκρατίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Πιστεύουμε ακράδαντα ότι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις κρίσεις της εποχής μας (κλιματική κρίση, πανδημίες, οικονομικές κρίσεις κ.λπ.) μόνο εάν καταστήσουμε την κοινωνία μας κατάλληλη για το μέλλον και ανθεκτική.
Το σύνθημά μας είναι: «Αλλάζουμε, για να μείνουμε σταθεροί»
Πώς προέκυψε η πρωτοβουλία των Πρασίνων σχετικά με το ζήτημα των πολεμικών αποζημιώσεων;
Καταρχήν, το θέμα έμενε ανοιχτό για δεκαετίες. Εμείς οι Πράσινοι το γνωρίζαμε, και επιδιώξαμε τη δημόσια συζήτηση.
Εξάλλου, η Ολομέλεια της Βουλής των Ελλήνων ψήφισε πρόσφατα, τον Απρίλιο του 2019, κείμενο που καλούσε την Ελληνική Κυβέρνηση να προχωρήσει σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες για την διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων, και τον Ιούνιο της ίδιας χρονιάς το ελληνικό ΥΠΕΞ κάλεσε με ρηματική διακοίνωση τη γερμανική πλευρά να προσέλθει σε διμερείς διαπραγματεύσεις για το ζήτημα ενδεχόμενων πολεμικών αποζημιώσεων. Όμως, η Γερμανική Κυβέρνηση τήρησε και πάλι πολιτική σιωπής και δεν απάντησε.
Εγώ, ως βουλευτής, διαφώνησα απόλυτα, κυρίως γιατί στα μέλη του κοινοβουλίου δεν δόθηκε καν η δυνατότητα για παρατηρήσεις και συζητήσεις.
Η δική μου γνώμη είναι πως το Γερμανικό Κοινοβούλιο οφείλει να προχωρήσει σε διάλογο, όταν το ζητήσει ένα άλλο κοινοβούλιο. Αλλά και ειδικά ως φίλη της Ελλάδας αισθάνομαι πως έχουμε μεγάλη ευθύνη για το ιστορικό μας παρελθόν.
.
Για όλους αυτούς τους λόγους είχα την πρωτοβουλία για μια συνεδρίαση μαζί με τους συναδέλφους μου από την Κοινοβουλευτική Ομάδα των Πρασίνων Claudia Roth, Manuel Sarrazin και Katja Keul τον Μάρτιο του 2020 (LINK).
Αυτό ήταν το πρώτο βήμα για τη γραπτή πρωτοβουλία που προέκυψε.
Ένα ιδιαίτερο, μεγάλο Ευχαριστώ εκ μέρους όλων μας αρμόζει σε μια γυναίκα: Η Hilde Schramm και ο σύλλογός της «Σεβασμός για την Ελλάδα» έχουν αφιερωθεί στη γερμανοελληνική συμφιλίωση, και χωρίς τις προσπάθειές της δεν θα είχαμε φτάσει μέχρι εδώ.
Ποια είναι η ιστορική συνείδηση των Γερμανών σχετικά με το λεπτό ζήτημα της ενοχής και της ιστορικής ευθύνης της χώρας;
Νομίζω ότι δεν υπάρχει «η ιστορική συνείδηση των Γερμανών». Η πλειοψηφία έχει βεβαίως συνείδηση της γερμανικής ευθύνης και τα αποτελέσματά της στο παρόν, όμως αυτό δεν σημαίνει και ότι υποστηρίζουν τον διάλογο για το θέμα των αποζημιώσεων.
Όμως είμαι αισιόδοξη για το μέλλον, γιατί σε προσωπικό επίπεδο οι σχέσεις μεταξύ Γερμανίας και Ελλάδας είναι πολύ στενές και καλές. Εκατομμύρια Γερμανοί έρχονται κάθε χρόνο στην Κρήτη, στην Πάρο, στη Ρόδο, στη Χαλκιδική…
Πολλοί από αυτούς όχι μόνο για να περάσουν τις διακοπές τους, αλλά, μερικές φορές, και για να μείνουν κιόλας σε αυτόν τον τόπο για πάντα.
Εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες εργάστηκαν στη Γερμανία, πολλοί από αυτούς ζουν ακόμα εδώ, για πολλές δεκαετίες, στενά δεμένοι με οικογενειακές σχέσεις και δεσμούς φιλίας.
Πιστεύετε πως η γερμανική σιωπή δηλητηριάζει τις ελληνογερμανικές σχέσεις;
Είμαι σίγουρη ότι η άρνηση του Βερολίνου να ξεκινήσει διάλογο για το θέμα δεν βοηθά μια σχέση επί ίσοις όροις ανάμεσα στις χώρες μας.
Θα αποδεχόταν κατά τη γνώμη σας η Γερμανία πως ουδέποτε η Ελλάδα παραιτήθηκε από τη διεκδίκηση πολεμικών αποζημιώσεων ή την επιστροφή του κατοχικού δανείου;
Ελπίζω ότι στο μέλλον θα σημειωθεί μια αλλαγή στην αντιμετώπιση του θέματος από τη Γερμανία, ναι.
Ποια είναι η πάγια θέση του Βερολίνου σχετικά με τη νομική και πολιτική διευθέτηση του ζητήματος;
Η γερμανική κυβέρνηση δηλώνει σταθερά μέχρι σήμερα ότι «το ζήτημα των επανορθώσεων έχει διευθετηθεί οριστικώς», και παραμένει αμετακίνητη στην θέση της.
Ποια είναι τα πορίσματα της γερμανικής βουλής σχετικά με την πάγια θέση του Βερολίνου;
Το Ομοσπονδιακό Γερμανικό Κοινοβούλιο βρίσκεται ακόμα στην αρχή των συζητήσεων, καθώς το θέμα απασχολούσε μέχρι τώρα αποκλειστικά την κυβέρνηση.
Η αντίδραση των άλλων κομμάτων μας δίνει ελπίδες και δείχνει ότι το θέμα άγγιξε την πλειοψηφία των συναδέλφων.
Η πρωτοβουλία των Πρασίνων περιέχει την εξής διατύπωση
(Δελτίο Τύπου 25.3.21):
Είναι σημαντικό για μας να στεκόμαστε απέναντι στους Ευρωπαίους εταίρους μας με σεβασμό και επί ίσοις όροις.
Αναγνωρίζουμε ότι –από ελληνικής πλευράς– το ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων και αποζημιώσεων που αφορούν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ουδέποτε διευθετήθηκε οριστικά.
Αυτή η παραδοχή, εντούτοις, δεν ισοδυναμεί με παραδοχή των ελληνικών θέσεων και αξιώσεων. Στο μέλλον, πάντως, η απάντηση στα ελληνικά αιτήματα δεν επιτρέπεται να περιορίζεται σε ηχηρή σιωπή και απόκρουση. Για λόγους ιστορικής, ηθικής και πολιτικής ευθύνης, θα έπρεπε να καταβληθούν προσπάθειες προκειμένου να βρεθούν κοινές απαντήσεις για τα μέχρι τώρα αναπάντητα ερωτήματα.
Γι’ αυτούς τους λόγους ζητούμε από την Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση της Γερμανίας μια νέα πρωτοβουλία «πολιτικής της μνήμης» με συγκεκριμένες προτάσεις, μια πρωτοβουλία που θα αποβλέπει, μεταξύ άλλων, σε νέα αντιμετώπιση του αιτήματος της Ελλάδας για εξόφληση του λεγομένου κατοχικού δανείου, σε αντισταθμιστική καταβολή χρημάτων καθώς και σε χρηματικές αποζημιώσεις για τα θύματα των εθνικοσοσιαλιστικών εγκλημάτων, που μέχρι τώρα δεν έχουν αποζημιωθεί ή έχουν αποζημιωθεί ανεπαρκώς, στην αποκατάσταση των εβραϊκών κοινοτήτων της Ελλάδας και σε επενδύσεις μελλοντικής προοπτικής σε χωριά και πόλεις που καταστράφηκαν χωρίς να έχουν αποζημιωθεί ποτέ μέχρι τώρα.»
Θεωρείτε πως η πρωτοβουλία των Πρασίνων είναι το βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση;
Οι Πράσινοι είμαστε η μικρότερη κοινοβουλευτική ομάδα του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Κοινοβουλίου.
Ωστόσο, η σχετική επερώτηση που καταθέσαμε ήταν καίρια και επιτυχημένη, όπως δείχνει η ανταπόκριση και οι θετικές αντιδράσεις των ΜΜΕ στη Γερμανία.
Επομένως, αυτό σημαίνει ότι έγινε ήδη ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση στο πολιτικό επίπεδο (στο επίπεδο της κοινωνίας των πολιτών το θέμα έχει προβληθεί με πολλούς τρόπους). Απομένει αυτό το βήμα να έχει και συνέχεια.
Σε αυτό είμαι αισιόδοξη, καθώς όλα δείχνουν ότι το κόμμα των Πρασίνων θα έχει μεγαλύτερη εκπροσώπηση στην επόμενη βουλή, και επομένως η φωνή μας θα ακούγεται ακόμα περισσότερο, απ’ ό,τι τώρα.
Θα μπορούσε η Γερμανία έτσι να αποδείξει ότι αντιμετωπίζει με δέουσα σοβαρότητα την ευθύνη της και έναντι της Ελλάδας;
Μα αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο καταθέσαμε την πρότασή μας.
Τόσο από αίσθημα της ευθύνης μας ως Γερμανών απέναντι στο παρελθόν, αλλά και ως ένδειξη ότι οι σχέσεις μας με την Ελλάδα πρέπει να μπουν σε νέες βάσεις, σοβαρότητας και αλληλοσεβασμού.
Οι αντιδράσεις μέρους του γερμανικού Τύπου και της γερμανικής πολιτικής κατά την οικονομική κρίση της περασμένης δεκαετίας έδειξε ότι σε αυτόν τον τομέα πρέπει να γίνουν ακόμα πολλά.
Ποια η αντίδραση των λοιπών γερμανικών κομμάτων στην πρωτοβουλία αυτή των Πρασίνων;
Η συζήτηση στη Βουλή της Γερμανίας απέδειξε ξεκάθαρα ότι η πληγή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου δεν έχει κλείσει ακόμα.
Η αριστερά (Die Linke) υποστήριξε την πρωτοβουλία μας χωρίς αντιρρήσεις.
Για το SPD, το ζήτημα των αποζημιώσεων δεν έχει τελειώσει. Ακόμα κι αν αυτό θα μπορούσε να κριθεί διαφορετικά από νομική άποψη, πρόκειται για την πολιτική ευθύνη του κράτους για τα γερμανικά εγκλήματα, η οποία δεν έχει ημερομηνία λήξης, και οι σοσιαλδημοκράτες δεν θέλουν να συνεχιστεί η σιωπή από τη γερμανική πλευρά.
Το CDU φαίνεται ότι ακόμα δεν έχει ξεκαθαρίσει την άποψή του. Από τη μια δηλώνουν ότι υπάρχουν βάσιμοι λόγοι για την καταβολή αποζημιώσεων, παράλληλα φυσικά με την παραδοχή της ενοχής για τα εγκλήματα πολέμου που δεν τελειώνει. Ωστόσο, φαίνεται ότι δεν δείχνουν προθυμία να κατανοήσουν τις ελληνικές θέσεις για αποκατάσταση.
Το FDP θέλει επίσης να δουλέψουμε στην κατεύθυνση της συμφιλίωσης, αλλά επικεντρώνεται κυρίως σε προγράμματα ως γέφυρα για το μέλλον.
Οι Φιλελεύθεροι, εκτός από τέτοιου είδους προγράμματα που πρέπει να υποστηριχτούν, μιλούν ωστόσο και για σημεία «που είναι πιο πιθανό να σπείρουν συγκρούσεις και διαφωνίες – στη Γερμανία, στην Ελλάδα, μεταξύ των δύο χωρών και πιθανώς και στην Ευρώπη».
Ποιες πιστεύετε πως είναι οι πιθανότητες της διαμεσολάβησης μεταξύ Βερολίνου και Αθήνας;
Προς το παρόν δεν διαφαίνεται κάποια μεγάλη ευκαιρία. Οι κυβερνήσεις δεν είναι έτοιμες για κάτι τέτοιο, και στις δύο χώρες.
Στη Γερμανία βρισκόμαστε ήδη σε προεκλογικό αγώνα, και στη Ελλάδα η εκλογές δεν είναι μακριά.
Εξάλλου, και στις δύο χώρες κυβερνούν συντηρητικές δυνάμεις, οι οποίες δεν βοηθούν ιδιαίτερα τη διμερή συνεννόηση στο θέμα. Στο μέλλον όμως θα υπάρξουν σίγουρα άλλες δυνατότητες.
Τέλος, πείτε μας μια προσωπική σας ευχή σχετικά με το μέλλον των ελληνογερμανικών σχέσεων.
Πρέπει να οικοδομήσουμε γέφυρες για το μέλλον. Η σωστή προώθηση του ελληνογερμανικού Ιδρύματος για την Νεολαία είναι καίριας σημασίας.
Μα και γενικά, η εξοικείωση νέων ανθρώπων και η ενεργός συμμετοχή τους σε θέματα που έχουν να κάνουν με την πολιτική στις δύο χώρες και τις μεταξύ τους σχέσεις, είναι ένα κεντρικό σημείο που πρέπει να μας απασχολήσει.
Όλα αυτά όμως έχουν ως προϋπόθεση το ειλικρινές ξεκαθάρισμα των λογαριασμών από το παρελθόν.
Γιατί, όπως έμαθα εδώ, αλλά όπως λέμε και στη Γερμανία, οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους!
Σας ευχαριστούμε πολύ για τον χρόνο σας και καλή συνέχεια στο έργο σας σας ευχόμαστε!
Βιογραφικό της κ. Lisa Badum
Lisa Badum: Μέλος του γερμανικού Bundestag Κοινοβουλευτική ομάδα Bündnis 90/Die Grünen Εκπρόσωπος της κλιματολογικής πολιτικής
Μην μαθαίνεις τα νέα από τη Γερμανία τελευταίος!
Κάνε Like στη σελίδα μας στο Facebook και ενημερώσου πρώτος για όλες τις τελευταίες εξελίξεις.
Έγκαιρη, έγκυρη και ανεξάρτητη ενημέρωση. Όλες οι τελευταίες Ειδήσεις από τη Γερμανία, την Ελλάδα και τον κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.
Πώς θα ακολουθήσεις το GRland.info στο Facebook; Πάτησε ΕΔΩ.
