Οι πρώτοι ζυθοποιοί στον κόσμο ήταν κατά πάση πιθανότητα οι Σουμέριοι, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στην περιοχή της νότιας Μεσοποταμίας, στο σημερινό Ιράκ, πριν περίπου 6.000 χρόνια.
Είναι πολύ πιθανό, οι Σουμέριοι να ήταν αυτοί που ανακάλυψαν την παρασκευή μπύρας τη στιγμή που έφτιαχναν μία ζύμη για ψωμί.
Κατά την προσπάθειά τους να επιφέρουν τη διαδικασία της ζύμωσης, αντί για ψωμί προέκυψε ένα «θεϊκό ποτό». Το οποίο έκτοτε το πρόσφεραν ως θυσία στο Θεό, για να πετύχουν τη σωστή ζύμωση του ψωμιού.
Η τέχνη όμως γύρω από το ζύθο συνέχισε να αναπτύσσεται και πολύ γρήγορα το νέο αυτό ποτό που προέκυψε σταμάτησε πλέον να προορίζεται μόνο για θεότητες.
Ευρήματα από περίπου το 2.000 π.Χ. μαρτυρούν τεχνίτες ζυθοποιούς που είχαν καταγράψει τις συνταγές τους για τις επόμενες γενιές σε σφηνοειδή γραφή. Τα αρχεία δείχνουν ότι εκείνη την εποχή υπήρχαν ήδη δεκάδες διαφορετικά είδη μπύρας.
Προϊστορικές ποικιλίες μπύρας
Σε γραπτά αναφέρονται ότι λίγο καιρό αργότερα στην αρχαία Βαβυλώνα υπήρχαν 20 διαφορετικά είδη μπύρας με ξεχωριστές γεύσεις. Έτσι υπήρχε για παράδειγμα η λεπτή μπύρα, η μαύρη μπύρα, και η Premium Export η οποία εξαγόταν στην Αίγυπτο!
Η ιστορία της μπύρας εμπεριέχει και μερικά παράξενα γεγονότα.
Ο βασιλιάς της Βαβυλώνας Χαμουραμπί για παράδειγμα έπαιρνε πολύ σοβαρά υπόψη το θέμα της προστασίας των καταναλωτών και επέβαλε δραστικές κυρώσεις σε όποιον προωθούσε ακάθαρτη μπύρα.
Μια ταβερνιάρισσά, που πουλούσε κακής ποιότητας μπύρα, τιμωρήθηκε με πνιγμό.
Από το σημείο αυτό, το ποτό από νερό και βύνη, το οποίο αρχικά αποτελούταν μόνο από κριθάρι, ξεκίνησε τη θριαμβευτική του πορεία του σε ολόκληρο τον κόσμο.
Ο λυκίσκος από φυτά κάνναβης ήταν ο πρώτος που οδηγήθηκε στο να γίνει ολοκληρωμένη συνταγή το μεσαίωνα.
Η μπύρα έγινε γρήγορα δημοφιλής στους Ρωμαίους και στους Έλληνες. Όπως επίσης και στους αρχαίους Γερμανούς και τους Κέλτες, που κατανάλωναν το εύγευστο αυτό ποτό μονομιάς.
Στην περιοχή Kulmbach της Βαυαρίας βρέθηκαν τον 8ο αιώνα π.Χ., αμφορείς που χρησιμοποιούνταν για μπύρα. Αυτές είναι και οι παλαιότερες ενδείξεις παρασκευής μπύρας στο γερμανικό έδαφος.
Παραδοσιακά ζυθοποιεία συναντά κανείς στην περιοχή αυτή ακόμα και σήμερα.
Η τέχνη παρασκευής μπύρας των μοναχών
Η ιστορία της μπύρας, σύμφωνα με αυτά που γνωρίζουμε σήμερα αλλά και όπως υπολογίζουμε, συνδέεται άρρηκτα με τα μοναστηριακά ζυθοποιεία του Μεσαίωνα.
Οι Βενεδικτίνοι έπαιξαν έναν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο. Κατά τη διάρκεια της Νηστείας, έχαιρε άκρας εκτίμησης ως πηγή ενέργειας.
Εξάλλου σύμφωνα με το λατινικό ρητό «Liquidum non frangit jejunum» (Τα υγρά δεν σπάνε τη Νηστεία).
Οι μοναχοί το χρησιμοποίησαν αλλά όχι μόνο για τις δικές τους ανάγκες. Σε κάθε ταξιδιώτη έδιναν την ώρα που έφευγε από την πύλη του Μοναστηριού φρέσκια μπύρα για να έχουν κολατσιό για το δρόμο.
Αυτή η υπηρεσία ήταν ιδιαίτερα αγαπητή στο Μεσαίωνα. Καθώς οι μοναχοί με τις γνώσεις τους θεωρούνταν ιδιαίτερα ταλαντούχοι ζυθοποιοί, που αφιερώθηκαν στη βελτίωση της διαδικασίας παρασκευής μπύρας.
Ήταν αυτοί που πρόσθεσαν για πρώτη φορά λυκίσκο στην μπύρα πέραν του νερού και της βύνης. Το σιτηρό που προτιμούσαν ωστόσο στο Μεσαίωνα παρέμεινε το κριθάρι.
Όμως η τέχνη της ζυθοποιίας δεν ασκήθηκε παντού με υποδειγματικό τρόπο. Στην ιστορία της μπύρας, μερικά από τα παραδοσιακά συστατικά της, από τη σημερινή οπτική γωνία, θυμίζουν συνταγές από την κουζίνα μιας μάγισσας:
Μπελαντόνα (δηλητιώδες φυτό). Μήκων ο υπνοφόρος (είδος παπαρούνας από το οποίο παρασκευάζεται το όπιο κι έχει μεταξύ άλλων υπνωτικές ιδιότητες). Υοσκύαμος (θεραπευτικό φυτό), που όταν χρησιμοποιούνταν σαν επιπρόσθετα υλικά είχαν μερικώς σχέση με ψυχεδελικές παρενέργειες.
Ο Νόμος περί Καθαρότητας
Προκειμένου να περιοριστούν αυτές οι υπερβολές και να διασφαλιστεί μια ομοιόμορφα υψηλή ποιότητα, ο Βαυαρικός Δούκας Γουλιέλμος ο Τέταρτος (Wilhelm IV) εξέδωσε τον ακόλουθο νόμο τον 16ο αιώνα – και για να είμαστε ακριβείς στις 23 Απριλίου 1516:
“… από τώρα και στο εξής επιθυμούμε, παντού στις πόλεις, τις αγορές και την επαρχία μας, να μην χρησιμοποιούνται και να μη χρειάζεται να προστεθούν στην μπύρα κάτι άλλο εκτός από κριθάρι, λυκίσκο και νερό για την παρασκευή οποιασδήποτε μπύρας.”
Κάθε χρόνο στις 23 Απριλίου, γιορτάζεται αυτό το πρωτοποριακό διάταγμα στη Γερμανία ως η «Γερμανική Ημέρα Μπύρας».
Και φυσικά το αποτύπωμα “Παρασκευάστηκε σύμφωνα με το Νόμο περί Καθαρότητας του 1516” υπάρχει στην ετικέτα σχεδόν κάθε γερμανικής φιάλης μπύρας. Αποτελεί σύμβολο ιδιαίτερης ποιότητας στον κόσμο της μπύρας.
Το 1516 η μαγιά δεν συμπεριλήφθηκε ως συστατικό της μπύρας στον Νόμο περί Καθαρότητας. Αν και αποτελούσε πάντα αναπόσπαστο κομμάτι της διαδικασίας ζύμωσης της μπύρας δεν ήταν κάτι που φαινόταν με γυμνό οφθαλμό.
Ο Γάλλος ερευνητής Louis Pasteur έκανε αυτή την ανακάλυψη γύρω στο 1860. Ανακάλυψε ότι υπεύθυνοι για τη μετατροπή των σακχάρων της βύνης σε αλκοόλ και σε ανθρακικό οξύ ήταν οι μικροοργανισμοί.
Με την εφεύρεση της ψυκτικής μηχανής από τον Carl von Linde ήταν πλέον από τα τέλη του 19ου αιώνα εφικτό για ένα ζυθοποιείο να παρασκευάζει όλο το χρόνο μπύρα που έχει υποστεί ζύμωση (και που χρειάζεται χαμηλή θερμοκρασία για να ωριμάσει).
Πριν να συμβεί αυτό, η μπύρα προκειμένου να κρυώσει τοποθετούταν σε βαθιά κελάρια με μπαστούνια πάγου από το χειμώνα.
Πολλές ανακαλύψεις και εφευρέσεις συνέβαλαν στη βελτίωση της μπύρας και στην επίτευξη και διατήρηση ενός πολύ υψηλού επιπέδου ποιότητας.
Επίσης, κατέστησαν δυνατή την παρασκευή μεγαλύτερων ποσοτήτων, την επιτάχυνση της εμφιάλωσης και την παράταση της διάρκειας ζωής της.
Ωστόσο, παρά τα σύγχρονα μηχανήματα και τις βελτιστοποιημένες διαδικασίες, η παρασκευή της μπύρας ακολουθεί ακόμα και σήμερα τις ίδιες αρχές εδώ που συναντάμε στην ιστορία της μπύρας εδώ και αιώνες.
Γράφει η Κατερίνα Βενιέρη
Μην μαθαίνεις τα νέα από την Γερμανία τελευταίος!
Κάνε Like στη σελίδα μας στο Facbook και ενημερώσου πρώτος για όλες τις τελευταίες εξελίξεις.
Έγκαιρη, έγκυρη και ανεξάρτητη ενημέρωση. Όλες οι τελευταίες Ειδήσεις από τη Γερμανία, την Ελλάδα και τον κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο GRland.info
Πως θα ακολουθήσεις το GRland στο Facebook; Πάτησε ΕΔΩ.
Διαβάστε ακόμα στο GRland.info:
